( 1 ) مىكند كه * رسول خدا ( ص ) در بيمارى خود از حال رفت و چون به خود آمد ، زنان معجون [ 1 ] به دهان ايشان زده بودند . فرمود : شما در حالى كه من روزه بودم بر دهانم معجون چكانديد ؟ شايد اسماء بنت عميس به شما چنين گفته و مىترسيده است كه گرفتار ذات الجنب باشم و حال آنكه خداوند آن بيمارى را بر من چيره نمىفرمايد . اكنون نيز هر كس كه در اين خانه است ، جز از عمويم عباس بايد از اين معجون به دهان خود بريزد . زنها برخاسته بر لب و دهان يك ديگر معجون ماليدند . محمد بن صبّاح از عبد الرحمن بن ابو الزناد ، از هشام بن عروة ، از پدرش ، از عايشه نقل مىكند كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) در ناحيهء پهلو و تهيگاه دردى سخت داشت . روزى درد بسيار سخت‌تر شد و ايشان را از خود بىخود ساخت ، چندان كه پنداشتيم رحلت فرمود ، و از آن معجون به دهان پيامبر ( ص ) زديم . چون به خود آمد متوجه شد كه معجون به دهان او زده‌ايم . فرمود : گوييا پنداشتيد كه خداوند بيمارى ذات الجنب را بر من چيره ساخته است ؟ و حال آنكه خداوند متعال آن بيمارى را بر من چيره نمىفرمايد و به خدا قسم اين معجون را به هر كس كه در خانه است ، جز از عمويم عباس بخورانيد . عايشه مىگفته است هيچ كس در خانه نماند كه از آن معجون به دهانش نزده باشند . يكى از همسران آن حضرت گفت : من روزه دارم و ديگران مىگفتند : خيال مىكنى پس از امر پيامبر ( ص ) بر اينكه هر كس در خانه است بايد از اين معجون بخورد دست از تو مىداريم ؟ و او را هم كه روزه بود معجون خورانديم . محمد بن عمر [ واقدى ] از سعيد بن عبد اللّه بن ابو ابيض ، از مقبرىّ ، از عبد اللّه ابن رافع ، از امّ سلمه نقل مىكند كه مىگفته است * بيمارى پيامبر ( ص ) در خانهء ميمونه آغاز شد . هر گاه سبك‌تر بود ، با مردم نماز مىگزارد و هر گاه در خود احساس سنگينى مىكرد مىفرمود : مردم را بگوييد تا خودشان نماز بگزارند . ترسيديم بيمارى ايشان ذات الجنب باشد و هنگامى كه سنگين بودند معجون به دهانشان زديم . پيامبر ( ص ) چون تلخى دارو را احساس فرمود ، چشم گشوده پرسيد : با من چه كرديد ؟ گفتيم : معجون به دهانتان زديم . پرسيد : چه معجونى ؟ گفتيم : عود هندى و ورس [ 2 ] و چند قطره روغن زيتون . فرمود : چه

--> [ 1 ] . در كتب طب قديم كه در دسترس بود ، المعتمد ، هداية المتعلمين ، تحفهء حكيم مؤمن ، اين لغت لدود را پيدا نكردم كه ببينم از چه اجزايى تركيب يافته است . - م . [ 2 ] . براى اطلاع بيشتر از خواص عود هندى و ورس كه دانهء بوته‌هاى خودرو و شبيه كنجد و ارزن است ، ر ك : ملك مظفر